Dün 73,24 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 73,09 dolar seviyesinde tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.29 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,15 artarak 73,20 dolar oldu. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 69,24 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarının artışında, küresel petrol arzında yaşanan aksamalar etkili oluyor.

Norveçli Equinor şirketinin, elektrik kesintisi nedeniyle Johan Sverdrup petrol sahasındaki üretimi durdurduğunu açıklamasının ardından dün petrol fiyatları varil başına 2 doların üzerinde yükseldi. Söz konusu sahada günlük 755 bin varillik üretim durduruldu.

Equinor'dan yapılan bilgilendirmede, üretimin yeniden başlatılması için çalışmaların sürdüğü ama ne zaman devreye alınacağının belli olmadığı kaydedildi. Batı Avrupa'nın en büyük petrol sahası olan Johan Sverdrup'ta yaşanan kesinti, piyasa oyuncularının arz sıkıntısı endişelerini körükleyerek fiyatları yukarı yönlü destekliyor.

Ayrıca, ABD'li Chevron tarafından işletilen Kazakistan'ın en büyük petrol sahası Tengiz'de, petrol üretiminin planlı onarım çalışmaları nedeniyle yüzde 28 ila 30 oranında azaldığı bildirildi.

Petrol fiyatları çeşitli sahalarda üretimin durması nedeniyle yükselişini sürdürürken, yatırımcılar Rusya-Ukrayna savaşının kızışacağı endişesiyle temkinli davranıyor.

Amerikan Washington Post gazetesinin iki kıdemli ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Joe Biden yönetimi, Kiev'e, uzun menzilli Amerikan silahlarını Rusya topraklarına kullanma izni verme kararı aldı.

Bu kapsamda ABD, Ukrayna'ya temin ettiği uzun menzilli taktik füze sistemlerinin (ATACMS) sınırlı şekilde Rusya topraklarındaki birliklere karşı kullanılmasına onay verdi.

Brent petrolde teknik olarak 76,55 doların direnç, 70,20 doların ise destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 35,60 puan ve yüzde 0,38 artışla 9.430,99 puana çıktı.

Bankacılık endeksi yüzde 0,46, holding endeksi yüzde 0,34 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,79 ile metal ana sanayi, tek kaybettiren sektör endeksi ise yüzde 0,14 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Dün alıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,06 değer kazanarak 9.395,39 puandan tamamladı.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerini öngörülenden daha geç sürede bitirebileceği yönündeki fiyatlamaların güçlenmesiyle karışık bir seyir izliyor.

Analistler, bugün yurt içinde uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise ABD'de konut başlangıçları, inşaat izinleri, Avro Bölgesi'nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), cari işlemler dengesi ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Başkanı Andrew Bailey'in konuşmasının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.500 ve 9.600 puanın direnç, 9.350 ve 9.250 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

ANKARA (İGFA) - Para Politikası Kurulu, enflasyonun Temmuz ve Ağustos aylarında öngörülenin üzerinde gerçekleştiğini vurguladı.

Kurul, enflasyonun TCMB Enflasyon Raporu'ndaki tahmin aralığınının üst sınırına yakın seyredeceğini işaret ettiğini belirterek, enflasyonun çıpalanması ve fiyatlama davranışındaki bozulmanın kontrol altına alınması için sıkılaştırmaya devam edeceğini açıkladı.

Türk Lirası'nın cazibesinin artırılması yolunda devam edeceklerini belirten PPK metninde "Sadeleşme süreci, etki analizleri dikkate alınarak kademeli olarak devam edecektir. Bu kapsamda, Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik düzenlemeler parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmektedir." denildi.

Metinde ücret artışları ile vergi düzenlemelerinin enflasyona büyük ölçüde yansıdığı ve aylık enflasyonun ana eğiliminde düşüşün başlayacağı değerlendirilmesi yapıldı.

Buna göre Para Politikası Kurulu, enflasyonun çıpalanması ve fiyatlama davranışındaki bozulmanın kontrol altına alınması için sıkılaştırmaya devam edeceğini belirtildi.

KTAMS, asgari ücretin yeniden belirlenmesi için Asgari Ücret Saptama Komisyonu’nun acilen toplanması talebini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde yaptığı basın açıklamasıyla duyurdu.

Basın açıklaması sırasında “Net Asgari Ücret 3323. Açlık Sınırı 3599. Başka Söze Gerek Yok” sloganlı pankart açıldı.

ÖNCELİK DAR VE SABİT GELİRLİYE VERİLMELİ

Güven Bengihan, 1 Şubat 2020’de yürürlüğe giren asgari ücretin brüt 3 bin 820, net 3 bin 323 olduğunu söyleyerek, Şubat 2020’de bu rakamın döviz bazında 420 sterlin iken bugün 315 sterline gerilediğini, emekçilerin 105 sterlin kayba uğradığını kaydetti.

Döviz cinsinden ev, araba ve okul taksiti borcu ödeyen emekçilerin alım gücünün geriye gittiğini dile getiren Bengihan, asgari ücretli ve dar gelirlilerin sosyal devlet anlayışı gereği zor günlerde korunması gerektiğini belirtti.

Bengihan, hükümetin, dar ve sabit gelirlileri koruma noktasında icraat yapılmadığını ileri sürerek, işsizlik ödeneğinin 2 bin 620’den bin 500 TL’ye geriletildiğini savundu.  

KTAMS’ın özel sektör çalışanları ve asgari ücretlilerin de sesi olmaya çalıştığını söyleyen Bengihan, asgari ücretin sendikanın 3 bin 599 TL olarak belirlediği açlık sınırının altına düştüğünü kaydetti.

HÜKÜMETÇİLİK OYUNU

Bengihan, ülkede yaşanan sıkıntılar ortadayken, “birilerinin hala koltuk sevdası ve hükümet oyununa devam ettiğini” savundu.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun toplanarak ekonomik duruma göre asgari ücreti belirlemesi gerektiğini dile getiren Bengihan, komisyonun toplantıyı iki haftalığına ötelediğini, yeniden öteleyeceklerini düşündüklerini söyledi.

Hükümetin asgari ücretin belirlenme tarihini Şubat 2021’e kadar oyalamak istediğini savunan Bengihan, vergi hesaplarının asgari ücrete göre belirlendiğini, 1 Ocak’ta vergi düzenlemeleri yapılacağını dolayısıyla asgari ücretin o tarihten sonra belirlenmesi için oyalanıldığını iddia etti.

Bengihan, ülkede hükümet boşluğu yaşandığını ancak bunun asgari ücretin belirlenmesine engel teşkil etmediğini söyledi.

Asgari ücreti belirleme kriterleri ile ilgili değişiklik yapılmasının “elzem olduğunu” savunan Bengihan, asgari ücretin yürürlüğe gireceği tarihin yasal olarak belirlenmesi ve hayat pahalılığının asgari ücretlilere de yansıtılması gerektiğini kaydetti.

Bengihan, İhtiyat Sandığı birikimlerine enflasyon oranına göre faiz yansıtılması gerektiğini söyledi.

Buna göre, havalimanlarına iniş-kalkış yapan uçak sayısı iç hatlarda 69 bin 389, dış hatlarda 32 bin 41 olmak üzere hizmet verilen toplam uçak trafiği üst geçişlerle birlikte 115 bin 913 olarak gerçekleşti.

Türkiye genelinde hizmet veren havalimanlarında ağustosta iç hat yolcu trafiği 5 milyon 758 bin 283, dış hat yolcu trafiği ise 3 milyon 810 bin 11 oldu. Böylece söz konusu ayda direkt transit yolcularla toplam yolcu trafiği 9 milyon 573 bin 876 olarak kayıtlara geçti.

Havalimanları yük trafiği, ağustosta iç hatlarda 65 bin 274 ton, dış hatlarda 174 bin 972 ton olmak üzere toplam 240 bin 246 tona ulaştı.

Ocak-ağustos dönemi

Ocak-ağustos döneminde ise havalimanlarına iniş-kalkış yapan uçak trafiği, iç hatlarda 356 bin 162, dış hatlarda 176 bin 323 oldu. Böylece üst geçişlerle birlikte toplam 672 bin 408 uçağa hizmet verildi.

Türkiye geneli havalimanları iç hat yolcu trafiğinin 32 milyon 268 bin 780, dış hat yolcu trafiğinin 19 milyon 979 bin 228 olduğu söz konusu dönemde, direkt transit yolcularla birlikte toplam yolcu trafiği 52 milyon 290 bin 529 olarak gerçekleşti.

Bu dönemde havalimanları yük trafiği, iç hatlarda 301 bin 927 ton, dış hatlarda 1 milyon 172 bin 786 ton olmak üzere toplam 1 milyon 474 bin 713 tona ulaştı.

İstanbul Havalimanı

İstanbul Havalimanı'ndan ağustos ayında 15 bin 223 uçak, 1 milyon 928 bin 769 yolcu hizmet aldı.

Havalimanına ağustosta iniş-kalkış yapan uçak trafiği iç hatlarda 6 bin 513, dış hatlarda 8 bin 710 olmak üzere toplam 15 bin 223 oldu. Yolcu trafiği ise iç hatlarda 844 bin 751, dış hatlarda 1 milyon 84 bin 18 olmak üzere 1 milyon 928 bin 769 olarak gerçekleşti.

İstanbul Havalimanı'nda ocak-ağustos dönemde ise 125 bin 18 uçak ve 16 milyon 236 bin 730 yolcu trafiği oluştu.

Genel havacılık faaliyetleri ve kargo taşımacılığının devam ettiği İstanbul Atatürk Havalimanı'nda 2020 yılının 8 aylık döneminde 23 bin 325 uçak trafiği oldu. Böylece bu iki havalimanında aynı dönemde toplam 148 bin 343 uçak trafiği gerçekleşti.

Turizm merkezlerinde durum

Sekiz aylık dönemde turizm merkezlerindeki havalimanlarından hizmet alan yolcu sayısı 10 milyonu geçti.

Bu havalimanlarında iç hatlarda 6 milyon 239 bin 144, dış hatlarda ise 4 milyon 98 bin 649 olmak üzere toplam 10 milyon 337 bin 793 yolcuya hizmet verildi.

Söz konusu dönemde turizm merkezlerinde iç hatlarda 60 bin 152, dış hatlarda 33 bin 108 olmak üzere toplam 93 bin 260 uçak trafiği gerçekleşti.

KISMİ ÇALIŞMA STATÜSÜ %90’A ÇIKARILDI

Bugüne kadar bir iş yerinde çalışan KKTC vatandaşı olmayan kişilerin % 60’ının kısmi  çalışma statüsünden  yararlanma başvurusu yapabildiğini  kaydeden Kudret Özersay, Bakanlar Kurulu’nun bu oranı %90’a çıkarma kararı aldığını belirtti.

KÜÇÜK ESNAFA HİBE ARTIRILDI

İşveren +4 çalışan  olarak tanımlanabilecek olan küçük esnaf tanımına gireceklere verilen hibe desteğinde değişikliğe gidildiğini söyleyen Özersay,  Ekim ayı da dahil olmak üzere 4 ay boyunca bu işletmelere aylık 2000 TL’den toplam 8000 TL destek verileceğini anlattı. Özersay bunun gelirinde daralma olan küçük esnafın kira, elektrik gibi harcamalarımı karşılayabilmeleri için nefes olacağını kaydetti.

ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNE DESTEK EYLÜL’E KADAR

Ulaştırma sektörüne de okulların açılmasının planlandığı Eylül ayına kadar 1500  TL destek verilmesinin kararlaştırıldığını ifade eden Bakanlar Kurulu Sözcüsü Dışişleri Bakanı Kudret Özersay, herhangi bir sıkıntı  durumunda bu konunun yeniden değerlendirileceğini belirtti.

TURİZM ÇALIŞANALRINA DESTEK YIL SONUNA KADAR

Özersay, turizm sektöründe, gazino, otel, turizm acentaları gibi yerlerde  çalışanlara, KKTC vatandaşı olmayanalar da dahil olmak üzere  yıl sonuna kadar her ay 2000 TL’lik destek verilmesinin kararlaştırıldığını da ifade etti.

Bakanlar Kurulu’nun toplantısına devam ederek ekonomi ve maliye konusunda uzman bürokratlar ile Merkez Bankası Başkanı’nın katılımıyla dövizde yaşlanan dalgalanma,  TL’nin değer kaybı konusunda  neler yapılabileceğini görüşeceğini kaydeden Özersay, TL’nin değer kaybının, özel okullar da dahil bir çok konuda sıkıntı yaratacağını hükümet olarak neler yapabileceklerini ele alacaklarını dile getirdi.

Bu konularda karar alınması durumunda bunları basına aktaracaklarını söyleyen Özersay, çalışma yapmayı kararlaştırmaları durumunda ise gereken bilgileri Pazartesi günü kamuoyuyla paylaşacaklarını dile getirdi.

Çiftçiler Birliği’nden yapılan şiirsel açıklamayla, üreticilerin sorunlarına işaret edildi, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Dursun Oğuz’un icraatları eleştirildi.

Doğrudan gelir desteği ve akaryakıt desteklerinin ödenmemesini eleştiren, üreticinin üretirken battığını kaydeden Çiftçiler Birliği, Bakan Oğuz’un sütlerini, emeğini, aşını, geleceğini yollara döken üreticiyi ziyaret etmesiyle sorunların çözümlenmediğini belirtti.

Destekleri ödemeyen bakanın mazeretinin ne olduğunu sorulan Çiftçiler Birliği açıklamasında, “Tarımın her dalında sıkıntılar devam ederken her şey dört dörtlükmüş gibi kapı kapı gezerek ‘yanındayım’ demekle olmuyor. Hasat sonrasına kalmış akaryakıt desteğini ödemeyen ilk bakan üreticiyi ziyaret etmeye devam et, et ki bir ah değil, bin ah işit” denildi.

Tarımın bitmemesi, üretimin sürmesi için anlayış isteyen Çiftçiler Birliği, doğrudan gelir desteği ve akaryakıt desteği ödemelerinin halen yapılmamasını da eleştirdi.

ÜCRETSİZ İZİN MAAŞ DESTEĞİ NE KADAR?

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın aktardığına göre, Koronavirüs nedeniyle işsiz kaldığı halde işsizlik maaşı alamayan veya ücretsiz izne çıkartılanlara verilecek ücret desteği, günlük 39.24 TL’dir. Bu rakam, günlük asgari ücretin yüzde 40’ına karşılık gelmektedir. Aylık ücret desteği 1.177 TL olmakla birlikte damga vergisi kesildikten sonra işçiye 1.168 TL ödenecektir.

ÜCRETSİZ İZİN MAAŞ DESTEĞI NASIL ALINIR?

Ücretsiz izin maaş desteğinin nasıl alınacağı, nereye başvuru yapılacağı ile ilgili henüz bir bilgi paylaşılmadı. Ücretsiz izin maaş desteği ile ilgili bilinenler ise şöyle:

Teklifte, üç aylık işten çıkarma yasağı döneminde işverenin işçiyi ücretsiz izne çıkartabileceği öngörülüyor. İş Kanunu’nda “ücretsiz izin” uygulaması sadece işçinin rızası ile mümkündür. Zorlayıcı sebeple üretimine/faaliyetine ara verilen iş yerinde çalışanlar, bir haftadan sonra iş akdini haklı gerekçe ile feshedebilirler. Bu şekilde iş akdini fesheden işçi kıdem tazminatını da alabilir. Kanunda işverene ücretsiz izin hakkı tanınması halinde ücreti ödenmeyen işçinin iş akdini fesih hakkı elinden alınmış olur ve kıdem tazminatı riske girer.

ÜCRETSİZ İZNE ÇIKARTILANLAR KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ALABİLİR Mİ?

Zorlayıcı nedenle iş yerinde faaliyete ara verilmesi halinde işverenin ücret ödeme yükümlülüğü bir hafta ile sınırlı. Bir haftadan sonra işverenin ücret ödeme yükümlülüğü olmadığı için fiilen ücretsiz izin söz konusu olur. İşveren kısa çalışma başvurusunda bulunmuş ve başvuru kabul edilmiş ise işçi kısa çalışma ödeneği alır.

Teklif her ne kadar işverene işçiyi ücretsiz izne çıkarma hakkını geçici süre için tanısa da işveren, “Nasıl olsa ücretsiz izinli herkes ücret desteği alabilecek” deyip kısa çalışma ile uğraşmaktan kaçınabilir endişesi dile getiriliyor.

İŞSİZLİK MAAŞI NE ZAMAN ÖDENİYOR?

İŞKUR tarafından işsizlik maaşı alan vatandaşların ödemeleri her ayın 5'inde yapılıyor. PTT'lerin kapatılması nedeniyle maaşlarınızı ALA 170'i arayarak müşteri temsilcisine İBAN numaranızı atmanız gerekiyor. Maaşınız banka hesabına yatırılacaktır.

ÜCRETSİZ İZİN DESTEĞİ ÖDEMELERİ NE ZAMAN?

15 Mart 2020'den sonra iş akdi feshedilen ancak işsizlik ödeneğine hak kazanamayanlara da Nakdi Ücret Desteği verileceğini bildiren Selçuk, bu işçilerin daha önce yapmış oldukları işsizlik ödeneği başvurusu dışında herhangi bir başvuru yapmasına gerek bulunmadığını kaydetti. Selçuk, 15 Mart’tan sonra işten çıkarılan ve işsizlik ödeneğine başvurmamış olanların, https://esube.iskur.gov.tr adresinden veya e-devlet aracılığıyla işsizlik ödeneğine başvuruda bulunabileceğini belirterek, "Ücretsiz izne ayrılan işçilerimizle 15 Mart'tan sonra işten çıkarılan ve işsizlik ödeneğine hak kazanamayanlara, Nakdi Ücret Desteği, İŞKUR tarafından izleyen ayın 8'inden itibaren ödenecek." ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin açıklama yapan Georgieva, söz konusu kararın Yönetim Kurulu tarafından onaylandığını bildirdi.

Georgieva, Fon'un Kovid-19 salgınının etkileriyle mücadeleye yardımcı olma çalışmalarının bir parçası olarak, CCRT kapsamında IMF'nin 25 üye ülkesine acil borç hizmet yardımı sağlanacağını ifade etti.

En yoksul ve kırılgan ülkelerin IMF borç yükümlülüklerini gelecek 6 ayda karşılaması için hibe sağlanacağını bildiren Georgieva, bunun ülkelere finansal kaynaklarını acil tıbbi ve diğer yardım çalışmalarına yönlendirilmesine yardımcı olacağını aktardı.

Açıklamada, acil borç hizmeti yardımı alacak ülkelerin Afganistan, Benin, Burkina Faso, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Komor Adaları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gambiya, Gine, Gine-Bissau, Haiti, Liberya, Madagaskar, Malavi, Mali, Mozambik, Nepal, Nijer, Ruanda, Sao Tome ve Principe, Sierra Leone, Solomon Adaları, Tacikistan, Togo ve Yemen olduğu bildirildi.

1000 TL SOSYAL YARDIM PARASI SORGULAMA

E-Devlet üzerinden 1000 TL sosyal yardım parası sorgulamak için aşağıdaki bağlantı üzerinden e-Devlet hesabınıza giriş yapın. Daha sonra arama butonu üzerinden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sayfasından "Sosyal Yardım Bilgileri Sorgulama" bölümüne gelin. Daha sonra sorgulamak için butona tıklayın.

E DEVLET GİRİŞ İÇİN TIKLAYINIZ

SOSYAL YARDIM BAŞVURU EKRANI

Sosyal yardım parasına başvurmak isteyen vatandaşların e-Devlet üzerinden gerekli bilgileri doldurması gerekiyor. Ayrıca vatandaşlar Açık Kapı'ya da sosyal yardım başvurusunda bulunabilirler.

SOSYAL YARDIM BAŞVURU SAYFASI İÇİN TIKLAYIN

SOSYAL YARDIM KİMLERE VERİLİYOR?

Belirli kriterlere uyan kişilerin faydalanabileceği 1000 TL yardım, 2022 ve 3294 sayılı kanunlardan faydalanarak devletten sosyal destek alan 2 milyon vatandaşı ilgilendiriyor. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk tarafından kriterleri hakkında bilgi verilen ve 2 milyon 111 bin kişinin faydalanacağı 1000 TL sosyal yardım parası için şartlar arasında, halihazırda 2022 sayılı kanun kapsamında sosyal yardım alma koşulu yer alacak.

Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada “Düzenli merkezi sosyal yardım (Yaşlı Aylığı, Engelli Aylığı, Engelli Yakını Aylığı, Silikozis Aylığı, Eşi Vefat Etmiş Kadınlara Yönelik Düzenli Nakit Yardım, Muhtaç Asker Ailelerine Yönelik Düzenli Nakit Yardım, Öksüz Yetim Yardımı, Muhtaç Asker Çocuğu Yardımı, Şartlı Eğitim Yardımı, Şartlı Sağlık Yardımı, Çoklu Doğum Yardımı, Psiko-Sosyal ve Mali Kayıp Yaşayan Tüberküloz ve SSPE Hastalarına Yönelik Düzenli Nakdi Yardım Programı) alan hanelere herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın Ekonomik İstikrar Kalkanı Paketi Destek Programı kapsamında 1.000 TL ödeme yapılacaktır.” denildi.

1000 TL SOSYLA YARDIM PARASI PTT YERİNE EVLERDE YAPILACAK

Yaklaşık 2 milyon ihtiyaç sahibi aileye sosyal yardım için ödenecek olan 1000 TL daha önce PTT’den alınmaktaydı ancak geçtiğimiz günlerde yapılan açıklamada yaşanan yoğunluk ve koronavirüs çerçevesinde PTT’lerin kapatıldı duyuruldu.

Mahalle aralarında hizmet veren PTT şubelerinin 2 Mart 2020 tarihinde koronavirüs tedbirleri kapsamına alınması sonucu kapatıldığı duyuruldu. PTT şubelerinde yardım alacak vatandaşların birikmesi ve yaşanan yoğunluk nedeniyle tehdit oluşturması sonucu alınan bu kararın ardından artık kimsenin evden çıkmasına gerek olmadığı ve 1000 TL’lik yardım parasının PTT görevlileri ve Bekçiler eşliğinde evlere yapılacağı açıklandı.

PTT Kartı olan kişiler 1000 TL’lik yardım parasını kamu bankalarının ATM’lerinden komisyonsuz olarak çekebilirler. PTT’lerde sosyal mesafe kurallarına uymayan vatandaşlar için alınan tedbir kapsamında kapatılan işyerleri ikinci bir emre kadar kapalı kalacak. 3 Nisan 2020’den itibaren 5 gün içinde 1000 TL’lik yardım herkesin evine yapılacak.

Bakan Pakdemirli, tarımsal destek ödemelerle ilgili yazılı açıklama yaptı. Pakdemirli, “Hayvancılık yapan 10 bin 530 işletmemize, sürü yöneticisi istihdamı (çoban) desteği kapsamında 53 milyon liralık destek ödemesi yapacağız." dedi
Ödemeler, dün (10 Nisan 2020 Cuma günü) saat 18:00’den itibaren hesaplara aktarılmaya başladı.

Bakan "Ödemelerin, üreticilerimize hayırlı olmasını diliyorum” dedi.

Euro İstikrar Mekanizması

Euro krizi döneminde Yunanistan‘ı da iflastan kurtaran Euro İstikrar Mekanizması (ESM) sayesinde korona krizinden etkilenen ülkelere 240 milyar euro ucuz kredi desteği sağlanabilecek. Euro Bölgesi üyesi ülkeler, gayri safi yurt içi hasılasının yüzde ikisi oranında ucuz kredi alabilecek. Koronavirüsten en çok etkilenen İtalya için bu miktar 36 milyar euro, İspanya için de 25 milyar euroya tekabül ediyor.

Euro İstikrar Mekanizması’ndan finanse edilmesi hedeflenen ucuz kredilerin şartları konusunda maliye bakanları arasında yoğun tartışmalar yaşandı. Ekonomisi iyi Almanya, Avusturya, Finlandiya ve Hollanda, uygun kredi şartları konusunda kesin ve net koşullar tanımlanması için ısrar ederken, koronavirüs salgının en çok etkilediği güney ülkeleri İtalya ve İspanya kredilerin sert koşullara bağlanması şartını kabul etmeye yanaşmadı. Uzun müzakerelerden sonra İtalya’nın da bastırmasıyla ucuz acil kredilerin verilmesine ilişkin koşullar gevşek tutuldu. Hollanda’nın reform yönündeki talepleri de reddedildi. Böylece İtalya baskın gelmiş oldu. Üzerinde uzlaşma sağlanan krediler konusunda mutabık kalınan tek nokta ise, mali desteğin doğrudan veya dolaylı olarak pandemi bağlantılı biçimde sağlık sektörü ile tedavi ve önlemlere harcanması şartı.

İşletme kredisine garanti fonu

Avrupa Yatırım Bankası‘nın (EIB), pek çok ulusal ülkenin kendi kalkınma bankalarının da yaptığı gibi krizden etkilenen ülkelerdeki şirketlere 200 milyar euroya kadar kredi desteği vermesi mümkün hale geliyor. Bu programdan özellikle küçük ve orta ölçekli şirketlerin faydalanması hedefleniyor. EIB’in kredi desteği için aranan koşul, üye ülkelerin 25 milyar euro garanti taahhüdünde bulunması. Bu programda verilmesi planlanan kredilerin de ucuz olması öngörülüyor.

Kısa mesai parası

AB ülkelerinin ekonomik paketinin üçüncü ayağını 100 milyar değerindeki bölüm oluşturuyor ve bu bütçe ile serbest çalışanların ve kısa mesai yapmak zorunda kalanların kriz süresince desteklenmesi amaçlanıyor. Söz konusu 100 milyar euro mali yardım sayesinde toplu işten çıkarmaların veya iflasların önlenmesi hedefleniyor. "Sure" adını taşıyan bu program ile Avrupa Birliği Komisyonu ucuz kredi üzerinden ekonomiyi bizzat desteklemeyi öngörüyor. Finansmanın Avrupa Birliği bütçesinden sağlanması planlanan paket için üye ülkelerin yine 25 milyar euro yüksekliğinde garanti vermesi koşulu aranacak. Verilecek kredi için üst sınır ise tanımlanmadığı dikkat çekiyor.

Kalkınma fonunun finansmanı ile belli değil

Avrupa Birliği maliye bakanları ilaveten uzun sürecek koronavirüs salgınından olumsuz etkilenen ekonomilerin krizden sonra kalkınmasına ilişkin bir fon üzerinde de çalışıldığını duyurdu. Derin bir resesyona götürmesi beklenen krizden çıkışa yardım etmesi hedeflenen söz konusu kalkınma fonunun belirli bir süreyi kapsayacağı belirtilirken, nasıl finanse edileceği konusunun ise açık bırakıldığı görülüyor. Bakanlar, Avrupa Birliği sözleşmeleri ile uyumlu olduğu sürece yeni ve yaratıcı çözüm önerilerine açık olunduğunu da beyan ediyor.

İtalya, koronavirüs salgının yarattığı ekonomik sarsıntıyı atlatma konusunda ortak borçlanmayı öngören korona tahvilleri çözümününde ısrar ediyor. Fransa Maliye Bakanı Bruno Le Maire de ortak borçlanmanın tek çözüm yolu olduğu yönündeki iddiasını tekrarladı ve 500 milyar euroluk fon talep etti. Almanya, Avusturya, Hollanda ve Finlandiya ise üye ülkelerin kendi borçlarının pandemi gerekçesiyle bütün Birlik ülkelerine ortak borç biçiminde yansıtılmasını reddediyor ve mevcut Euro İstikrar Mekanizması gibi fonlar üzerinden yine ucuz kredilerle ulusal borç olarak kalması gerektiğinde ısrar ediyor.

İçinde Türkiye’nin de bulunduğu gelişmekte olan piyasalar ise salgının yol açtığı "belirsizliğe" yüksek nakit (döviz) ihtiyacı, yetersiz döviz rezervleri, ciddi bütçe açıkları ve çoğunlukla özel sektörün yüksek döviz borçlarıyla yakalanmıştı. Uluslararası Finans Enstitüsü’ne göre dünya borsalarındaki hisse senetlerinin toplam değeri de kısa sürede yüzde 20 azalarak 70 trilyon doların altına düştü. Mart 2020’de Türkiye’nin de aralarında bulunduğu “yükselen ülkelerden” 83.3 milyar dolarlık rekor bir çıkış gözlendi.

Türkiye'nin cephanesi yok

Türkiye, yıl içinde vadesi gelen yaklaşık 172 milyar dolarlık dış borcunu çevirmek durumunda. İhracat, turizm, lojistik gibi tüm döviz girdilerinin durması ve ayrıca 6,7’lere çıkan dolar kuru Türkiye’nin döviz ihtiyacını nasıl karşılayacağı ve ekonominin çarklarını nasıl döndüreceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Sol, sosyalist ve liberal ekonomistlerin hemen tümünün salgının insan yaşamına ve ekonomiye tahribatının en az maliyetle atlatılmasının yegane adresi ise devlet. Uzmanlara göre Türkiye de diğer devletlerin yaptığı gibi para basmalı ve IMF gibi alternatif kaynaklara yönelmeli.

GCM Yatırım Araştırma Müdürü Dr. Tuğberk Çitilli, DW Türkçe'ye yaptığı değerlendirmede, yüksek borçlanma maliyetleriyle her zaman kaynak bulmanın mümkün olduğunu belirterek “Ülke çapında borçlanacağınızda faizi yüksek tuttuğunuzda herkes size para verir. Borçları döndüremez diye bir şey yok, yüksek faizle çok rahat borçlanırsınız. Bütçeye gelen hasar daha sonra nasıl absorbe edilecek? Bu daha sonra düşünülecek konu” diye konuştu.

FED’in önderliğinde sınırsız nakit imkanı olduğunu hatırlatan Çitilli, IMF’nin önümüzdeki günlerde elinde ABD hazine kağıdı olmayan ülkelere de  dolar likiditesi sağlayacağını ve Türkiye’nin mutlaka bu mekanizmaya dahil olması gerektiğini savundu.

IMF, gelişmekte olan ülkelere dolar likiditesi sağlamak için önümüzdeki günlerde 1 trilyon dolarlık bir imkan yaratacağını açıklamıştı. Şartları henüz netleşmemiş olan mekanizmaya şimdiden 90 ülke başvurdu. Ancak bu ülkeler arasında Türkiye yok.

“IMF’nin alternatif pencere imkanından faydalanmak iyi olur” diyen TERA Yatırım ekonomisti Enver Erkan da şunları söyledi:

"Şirketlerin ve bankaların nakit açığı yüksek. Yüksek döviz borçlusu bir ülke olarak ekonomiyi desteklemek ve fonlamak zorundayız. Kurun artması finansal yükü artırdığı için daha da zorlanmamıza neden olacak. Hem kamu hem özel sektörün borç yükü sürdürülemezlik durumu yaratır. O yüzden dolar likiditesine erişim son derece önemli. “

Merkez Bankası'nın (TCMB) döviz satma imkanlarının kısıtlı olduğunu, ihtiyaç akçesi ve TCMB temettüsü gibi gelirlerle Hazine’nin zaten takviye edildiğini belirten Erkan, “Buna karşılık bütçe ve nakit açığı büyüyor. Bu ortamda şirketlerin gelir yaratılması mümkün değil" diye konuştu.

Ya IMF ya da Merkez Bankası

Ekonominin durduğunu belirten ekonomistler, çarkları döndürmek için krizin yüklenicisinin devlet olması gerektiğini düşünüyor. “Ekonomiler kilitli” diyen Erkan, “Bu dönem, hayatta kalmak lazım. Kazanım elde etme dönemi değil. Bu finansal sistem krizi değil. IMF ya da para basmak her çözümün yan etkileri olabilir.  Para basmak çözüm olabilir ama bunu nasıl yönettiğiniz önemli” dedi.

Ekonomik aktiviteyi desteklemek için Merkez Bankası’nın olağanüstü şartlarda, para basarak emisyon hacmini artırmasının en uygun çözüm olacağını söyleyen Çitilli, “Para basmak dışında başka imkanınız yok. Hane halkının cebine direk para koyacaksınız çünkü ekonomi aniden durdu. Bunun bir adım sonrası iflasların ve toplu işten çıkarmaların başlamasıdır” yorumunu yaptı.

IMF’ye başvuracak mı?

Öte yandan hükümet IMF'ye başvurulmasına sıcak bakmıyor. Türkiye ekonomisinin yüksek döviz borcu nedeniyle 2018 ve sonrasında IMF ile yeniden anlaşılacağı yönündeki haberler her defasında en yetkili ağız olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kesin bir dille yalanlamıştı. Son olarak Ekonomi Bakanı Albayrak, Korona virüs salgını sonrasında  IMF’nin gelişmekte olan ülkeler için açtığı likidite programına başvurmayacaklarını açıklamıştı.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva da dün yaptığı açıklamada koronavirüs salgının küresel ekonomi üzerindeki etkileriyle ilgili olarak Türkiye dahil tüm üyelerle yapıcı diyalog içerisinde olduklarını ve bunu sürdüreceklerini söyledi.

Oxfam, gelecek hafta yapılacak IMF/Dünya Bankası yıllık toplantısı öncesinde koronavirüs kaynaklı tüketim ve hanehalkı gelir kaybının küresel yoksulluğa olan etkisini hesapladığı raporunu yayımladı.

Raporda "Hızla yayılan ekonomik kriz 2008 küresel krizinden daha derin." ifadeleri dikkat çekerken, senaryo fark etmeksizin küresel yoksulluğun 1990 yılından bu yana ilk kez artacağı tahmin edildi. Ayrıca, bazı ülkelerdeki yoksulluk seviyesinin 30 yıl önceki seviyesine dönebileceğinin altı çizildi.

Dünya Bankası'nın çeşitli yoksulluk göstergelerini baz alarak bir dizi senaryo üzerinde hazırlanan rapora göre günde 1.90 dolar ve altında kazananlar aşırı yoksul, 5.5 dolar ve altında kalanlar da yüksek derecede yoksul olarak belirlendi.

En ciddi senaryoda gelirlerin yüzde 20 azalacağı ve aşırı yoksulluk çekenlerin 434 milyon artarak dünya genelinde 922 milyona yükselebileceği üzerinde duruldu. Bu senaryoda günde 5.5 dolar ve altında geliri olanların sayısı da 548 milyon artacak ve 4 milyara çıkacak. 

Raporda, kayıtdışı ve sosyal güvenceden yoksun çalıştırılma ihtimali daha fazla olan kadınların, erkeklere nazaran daha büyük risk altında olduğu belirtildi. Ayrıca 2 milyar düzeyindeki kayıtdışı çalışanın hastalık ödeneği alamadığı, izin ve erzak haklarından faydalanamadığına vurgu yapıldı.

Örnek olarak, Bangladeş’teki bir milyondan fazla konfeksiyon işçisinin yüzde 80’inin kadın olduğu ve Batılı giyim markalarının siparişlerini ertelemeleri veya iptal etmeleri sebebiyle işten çıkarıldıkları için herhangi bir ödeme alamamaları gösterildi.

Dünya Bankası geçen hafta yaptığı açıklamada Doğu Asya ve PAsifik bölgesinde koşulların kötüleşmesi durumunda yoksulluğun 11 milyon artabileceğini belirtmişti.

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE 2.5 TRİLYON DOLAR LAZIM

Koronavirüsün yoksulluk üzerindeki  etkisini hafifletmek için 6 maddelik bir eylem planı üzerinde duran Oxfam nakdi yardım, borç silme, daha fazla IMF desteği gibi unsurlar üzerinde durdu.

Finansal araçlarla yaratılacak en az 1 trilyon dolarlık yeni uluslararası rezervle sağlık harcamalarının daha da artırılabileceği belirtildi.

Birleşmiş Milletler ise gelişmekte olan ülkelerin bu salgını atlatmaları için 2,5 trilyon dolarlık bir desteğe ihtiyaç duyulduğunu öngörüyor. Bu tutarın temin edilebilmesi için yurtdışı yardımların 500 milyar dolar daha artırılması gerekiyor. Bu tutarın 160 milyar dolarını ise yoksul ülkelerin toplum sağlığı sistemlerini güçlendirmek için gereken 160 milyar dolar oluşturuyor. Söz konusu rezervin varlıklı kişilerden veya yüksek miktarlardaki karlardan alınacak acil dayanışma vergileri ile de yaratılabileceği değerlendiriliyor. 

GENELDE TAHVİL İHRACIYLA BORÇLANIYOR

İngiltere devleti genellikle tahvil ihracı yoluyla finansal piyasalardan doğrudan borçlanıyor. Yatırımcılar, bu haftaki tahvil ihracında, bir kısmı tarihi dip seviyelerden getirilerle 10 milyar sterlinden fazla tahvil aldı. Ancak geçen ay, yani BoE'nin 200 milyar sterlin büyüklükte bir alımla piyasaya yatırımcı olarak gelme kararından önce piyasalardan borçlanmak çok daha zordu. BoE'nin bugünkü açıklamasıyla, hükümetin merkez bankasındaki hesabından doğrudan milyarlarca sterlin para çekmesine izin verecek.

BoE, maliye bakanlığı ile ortak açıklamasında "Geçici bir önlem olarak, COVID-19'un neden olduğu aksamalar süresince nakit akışlarını düzene koymak ve piyasaların düzenli işleyişini desteklemek için gerektiğinde hükümete kısa vadeli ek likidite kaynağı sağlanacak" dedi. BoE, hükümetin borcu yıl sonuna kadar geri ödeyeceği taahhüdünde bulunduğunu açıkladı.

Mart ayında en çok ihracat 109 milyon dolarla İngiltere’ye gerçekleşirken, söz konusu ayda İngiltere hariç diğer ülkelere olan ihracat düştü.

Mücevher İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kamar, küresel boyuttaki koronavirüs salgınının mücevher ihracatına olan yansımasına ilişkin, "Küresel koronavirüs salgını sebebiyle ihracat gerçekleştirdiğimiz ülkelere uçuşlar karşılıklı olarak durduruldu, ardından salgının ülkemizde yayılmasıyla tüm sektör, hem iç hem de dış pazarda adeta el freni çekti. 'İstikrar Kalkanı' ekonomi destek paketine sektörümüzü de dahil eden başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere sayın Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ve Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’a teşekkürü bir borç biliriz. Ancak mücevher gibi hem yatırım aracı olarak kullanılan hem de ihtiyaç anında yastık altından çıkarak ekonomiye can veren stratejik bir ürüne, çok daha fazla destek verilmeli görüşündeyiz." ifadelerini kullandı.

"ÜLKEMİZİN DÜNYADAKİ SÖZ SAHİPLİĞİNİ KAYBETMESİNİ İSTEMİYORUZ"

Kamar, Eximbank ve özel sektördeki bankaların, azalan siparişlerden duran üretime ve istihdam kaybına kadar birçok konuda kredi ve sigorta desteklerine dair kolaylıklar sağlayacağını açıkladığını anımsatarak, "Belirlenen desteklerin kapsamları ve süreleri genişletilerek sınırları çizilmelidir. Mücevher sektörü, çok çabuk pazar kaybı yaşayabileceğiniz ya da rekabetin çok üst seviyede olduğu bir sektör. Bugünlere birçok ülkeyi ziyaret edip, ikili ilişkileri sıkı hale getirip çok emek harcayarak geldik." ifadelerini kullandı.

Sektörün sahip olduğu konumu korumak için böylesi zor günlerde hükümete sonsuz derecede güvendiklerini aktaran Kamar, "Ülkemizin dünyadaki söz sahipliğini kaybetmesini istemiyoruz. Dünya mücevher sektöründe söz sahibi 5 ülkeden biri olan ülkemizin, bu konumunu koruması için hükümetimizle birlikte el ele vererek çalışmaya hazırız." diye devam etti.

Tahmin aralığının geniş olması, yaşanan koronavirüs kriziyle ilgili belirsizlikleri yansıtıyor.

Dünya Ticaret Örgütü başkanı Roberto Azevedo rakamları "çirkin" diye tanımladı ve "Bundan kaçınmak mümkün görünmüyor" diye konuştu.

Azevedo, yaşanan sağlık krizi ortamında önceliğin bu konuya verilmesinin kaçınılmaz olduğunu ve hükümetlerin insanların yaşamlarını korumak için kısıtlayıcı önlemler almak zorunda olduğunu kabul etti.

"Hastalığın yol açtığı insani çilelerin üzerine, bir de ticaret ve üretimdeki kaçınılmaz düşüşler eklenecek ve bunlar hem tek tek haneler hem işletmeler açısından acı sonuçlar yaratacak" dedi.

Görece iyimser senaryo

Dünya Ticaret Örgütü tarafından yapılan çalışmada dünya ticaretinde bir önceki yıla göre yüzde 13'lük bir düşüş "görece iyimser" bir senaryo olarak tanımlanıyor.

Bu senaryo dünya ticaretinde yılın ilk yarısında yaşanan hızlı düşüş ardından, ikinci altı ayda durumun yavaş yavaş düzelmeye başlaması ihtimaline dayanıyor. Bu da tabi önümüzdeki iki üç ay içinde salgına karşı mücadelede önemli aşamalar kaydedilmiş olmasına bağlı.

Bunu kimse şimdiden garanti edemeyeceği için, raporda yılın ilk yarısında küresel ticarette daha büyük bir daralma ve bunu izleyen aylarda da daha yavaş ve yetersiz bir düzelme olasılığını yansıtan karamsar senaryo da inceleniyor.

Bütün bu senaryolar ortaya koyulurken Dünya Ticaret Örgütü belirsizliğin çok büyük olduğu uyarısında bulunuyor ve hem 2020 hem 2021 yılında küresel ticaret rakamlarının bu tahminlerin altında ya da üzerinde gerçekleşmesi ihtimalinin de var olduğunu da hatırlatıyor.

WTO küresel ticaretteki durgunluğun daha 2019 yılı sonlarında hissedilmeye başlandığını, geçen yılın son çeyreğinde küresel ticaretin bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1 düşüş gösterdiğini kaydediyor.

Rapor bunun "süregiden ticaret gerilimleri" yüzünden böyle olduğunu söylerken, büyük ölçüde ABD Başkanı Donald Trump ve yönetiminin uluslararası ticarette izlediği agresif yaklaşıma atıfta bulunuyor.

Dünya Ticaret Örgütü başkanı Azevedo, kriz aşıldığında ekonomilerin düzelebilmesinde ticaretin önemli bir rolü olacağına dikkat çekti ve bu nedenle piyasaları işler ve istikrarlı bir halde tutmanın hayati önem taşıyacağını söyledi.

İLKER AYCI:ÇIKARMA YOK

Koronavirüsü nedeniyle birçok seferini iptal eden Türk Hava Yolları´nda da personelin merak ettiği işten çıkarma olup olmayacağı ile ilgili haberi THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı İlker Aycı verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Ankara´ya gidişinde uçakta, uçuş ekipleri ile bir araya gelen İlker Aycı, asla personel çıkarma gibi bir düşünceleri olmadığını 3 ay daha dişlerini sıkmaları gerektiğini söyledi.

"SADECE DÖNÜŞÜMLÜ OLARAK ÜCRETSİZ İZİN OLABİLİR"

THY Yönetim Kurulu Başkanı İlker Aycı ile bir araya gelen uçuş ekipleri de yaptıkları görüşmeleri kendi whatsapp gruplarında paylaşarak detayları ile anlattı. Görüşmeyle ilgili çalışanların gruplara attıkları mesaj şöyle:

"Biraz önce Ankara´ya İlker Aycı bey ve ekibini getirdim. Sayın Cumhurbaşkanımızla görüşme için gelmiş, bizlerle konuşma fırsatı buldu ve konuşmalarının whatsapp gruplarında da paylaşılmasını istedi.İlk olarak gayret ve çabalarımız için her birimize teşekkür etti.3 ay daha dişimizi sıkmamızı istedi. Asla işten çıkarma gibi bir düşüncelerinin olmadığını hatta Do&Co'daki işten çıkarmalardan dolayı üzüntülü olduğunu, Do&Co'ya bu konu ile ilgili uyarı yaptığını iletti. Sadece dönüşümlü olarak ücretsiz izin olabileceğini, asla yalan haberlere inanmamamızı, işimizi layığı ile yapmaya devam etmemizi istedi. Pazar günü genel bir açıklama yapacağını da iletti"

"ÜCRETSİZ İZİNDE HER TÜRLÜ KOLAYLIK SAĞLANACAK"

Türk Hava Yolları personeline gönderdiği elektronik posta ile koronavirüsten dolayı yaşanan hassas dönemde aile ve yakınları ile geçirmek isteyenlerin çalışanların ücretsiz izin taleplerinde her türlü kolaylığın sağlanacağı da duyuruldu.

UÇUŞ EKİPLERİNE YÖNELİK MASKE KULLANIMI DUYURUSU

Bu arada THY kabin ekiplerinin koronavirüsünden korunmak için maske takarak görev yapmasıyla ilgili görüntüleri de ortaya çıkarken, şirket uçuş ve kabin ekiplerine yönelik maske kullanımıyla ilgili duyuru yaptı. Uçuşta maske kullanımının otoritelerce zorunlu görülmemekle beraber uçuş ve kabin ekiplerinin beyaz renkli olmak kaydı ile kendi temin ettikleri maskeyi tüm seferlerde isteğe bağlı kullanabilecekleri bilgisini paylaştı.Uçağa yüklenen maskeler ise uçuş sırasında bulaşıcı hastalık belirtileri gösteren kişi/kişiler olması durumunda yolcu ve ekipler tarafından kullanılacağı da duyuruda yer aldı.

Açıklamada, fabrikalarda üretimin askıya alınmasının, koronavirüs salgınının durumuna, ulusal kısıtlamalara, tedarikçi durumlarına ve bayilerin stok ihtiyaçlarına bağlı olarak birkaç hafta sürmesinin beklendiği ifade edildi.

Açıklamada, görüşlerine yer verilen Ford Avrupa Başkanı Stuart Rowley, bugüne kadar şirketin Avrupa fabrikaların koronavirüsün etkisinin sınırlı kaldığını belirterek, "Bu devam eden krizin Avrupa pazarı ve tedarikçiler üzerindeki dramatik etkisi nedeniyle, ülkelerin önemli tüm seyahat ve sosyal temas kısıtlamalarına yönelik son kararlarıyla birlikte, ana kıta Avrupa üretim tesislerimizde üretimi geçici olarak durduruyoruz.” ifadesini kullandı.

Ford, İspanya'nın Valencia kentinde bulunan montaj ve motor üretim tesisinin de üretime üç işçinin koronavirüs testlerinden pozitif geri dönüş almasından sonra 16 Mart’ta ara vermişti.

Esgaz & İzmir Gaz Yönetim Kurulu Üyesi Ali Arif Aktürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin uluslararası gaz kontratlarının büyük bir kısmının uzun dönemli ve petrole endeksli olduğunu söyledi.

Kontratların petrole endeksli olmasının fiyatların belirlenmesi açısından bir belirsizlik ortaya çıkardığını ifade eden Aktürk, "Çünkü petrol fiyatları, kontrolümüzde olamayan bir husus." dedi.

Aktürk, petrol fiyatlarında son dönemde yaşanan düşüşü örnek göstererek, "Bu düşüş 1 Nisan'dan itibaren geçerli olacak ikinci çeyrek fiyatları için yüzde 15'lik bir indirim getirir ama bu kimsenin yaptığı bir indirim değil, formülün ortaya çıkardığı bir durum. Üçüncü ve dördüncü çeyrek için de petrol fiyatlarındaki düşüş, Türkiye'nin gaz ithalat maliyetini yüzde 30'a kadar azaltır. Petrol fiyatlarının yıl sonuna kadar 50 doların altında seyretmesiyle Türkiye'nin toplam doğal gaz ithalatı faturası ise yaklaşık 3-3,5 milyar dolar azalır." diye konuştu.

''UZUN VADELİ KONTRATLARDA GELECEK YIL NİSAN AYINI BEKLEYECEĞİZ"

Spot sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarının petrole bağımlılığının çok azaldığını kaydeden Aktürk, "Petrol fiyatlarındaki düşüşle spot LNG fiyatları da yüzde 5 ila 10 ucuzlar ama spot LNG fiyatları bu seviyenin daha fazla altına düşmez." öngörüsünde bulundu.

Aktürk, Türkiye'nin özellikle Rusya ile olan uzun dönemli kontratlarının gelecek yıl nisan ayına kadar sürdüğünü anımsatarak, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Dolayısıyla bu tarihi bekleyeceğiz. Gazprom gazını satmak isteyecektir ama yapılacak yeni anlaşmaların daha fazla esneklik bulundurması gerekiyor. Türkiye'nin gaz ticaretini tamamen serbest bırakması gerekiyor ki piyasadaki serbestlik rekabeti artırsın. Uzun vadeli kontratlar yerine günümüz şartlarını yansıtan kontratların yapılması sağlanmalı."

Öte yandan, petrol fiyatlarının 30 dolar bandında seyretmesinin dünya ekonomisinde ciddi bir durgunluğa sebep olabileceğini belirten Aktürk, "Petrolde 30 dolar seviyesinin sürdürülebilir olduğunu düşünmüyorum. Sürdürülebilir fiyatların 60 dolar bandı olduğu görüşündeyim."

"AL YA DA ÖDE YÜKÜMLÜLÜKLERİNİN ESNEK HALE GETİRİLMESİ ÇOK ÖNEMLİ"

Akdeniz Ülkeleri Enerji Şirketleri Birliği Hidrokarbonlar Müdürü Dr. Sohbet Karbuz da petrol fiyatlarındaki düşüşün doğal gaz fiyatlarına yansıyacağını fakat spot LNG ve petrole endeksli LNG piyasalarının da yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Koronavirüs (Kovid-19) ortaya çıkmadan önce de LNG piyasasında arz fazlası bulunduğunu aktaran Karbuz, piyasalardaki gelişmeleri şu şekilde özetledi:

"LNG arzındaki büyümenin talepteki büyümenin altında kalması spot LNG fiyatlarına baskı yapmış ve geçen senenin sonuna doğru petrol endeksli LNG fiyatları artarken, spot LNG fiyatlarında düşüş görmüştük. Aradaki fark gittikçe açılıyordu. Fakat petrol fiyatlarında geçen haftaki çöküş nedeniyle aradaki farkın kapandığını gözlemliyoruz. Buna spot LNG fiyatlarının yaklaşık bir aydır hafif yükselmesinin de neden olduğunu belirtmek gerekir. Bunun nedeni de ithalatçıların mümkün olduğunca spot LNG'ye yüklenmesiydi. Fakat petrol fiyatlarının daha da aşağıya sarkacağı beklentisi aradaki makasın çok daha daralabileceği ve hatta petrol endeksli LNG fiyatının spot LNG ye göre daha avantajlı hale geçebileceği olasılığını da gündeme getiriyor."

Karbuz, gaz piyasasında uzun vadeli ve petrole endeksli kontratlardan daha kısa vadeli ve esnek şartlara sahip kontratlara yönelim olduğunu belirterek, "Türkiye olarak bizim de bunu yapmamız gerekiyor. Al ya da öde yükümlülüklerinin de daha esnek hale getirilmesi ve nihai teslim yerinin kontratlardan kaldırılması çok önemli. Böyle bir yapıyı gaz ithal ettiğimiz tüm ülkelerle geliştirmek gerekir." diye konuştu.

İTHALATÇILAR İÇİN TABLO İYİMSER

Uluslararası piyasalarda LNG arz fazlasının birkaç yıl daha devam edeceğini ve bu durumun da fiyatlara baskı yapacağını anlatan Karbuz, bu açıdan ithalatçılar için iyimser bir tablo oluştuğunu söyledi.

Karbuz, petrol fiyatlarının da en azından bu sene düşük seyretmesinin bu tabloyu daha iyimser bir hale getirebileceğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Ama ihracatçı ülkelerin gelirlerinde bir erime olacaktır. Ayrıca arama ve üretim segmentlerinde nihai yatırım kararlarının ertelenmesi gündeme gelebilir. Eğer petrol fiyatları kısa vadede şirketleri mağdur durumda bırakacak düzeylere iner ve toparlanma kısa vadede gelmezse, önümüzdeki dönemde, şirket birleşmeleri ve satın almalarının artmasını bekleyebiliriz. Diğer yandan, petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş yaşanmadan önce petrol endeksli gaz kontratlarının yeniden müzakere edilmesi konusundaki temayülün bir süre ötelenmesi de söz konusu olabilir."

İtalyan otomobil üreticisinden yapılan açıklamada, yol araçlarının yanı sıra Formula 1 fabrikasının da yaklaşık iki hafta süreyle faaliyetlerine ara vereceği, bu kararın çalışanların sağlığı için alındığı kaydedildi.

Personelden bazılarının çalışmalarını evden sürdüreceği süreçte Ferrari, gelişmelere göre fabrikalarını 27 Mart'ta yeniden açmayı planlıyor.
İtalya'da şu ana kadar koronavirüs nedeniyle 1441 kişi hayatını kaybetti.

Daha önce de Asya piyasalarında büyük düşüşler oldu ve Tokyo Borsası Nikkei 225 endeksi yüzde 4,4 kayıpla kapandı.

Dün de Dow Jones endeksinde 1500 puan, bir başka deyişle yüzde 5,8'lik düşüş olmuştu.

Londra Borsası'nda da en büyük düşüşler seyahat şirketlerinde görüldü. Havayolu şirketleri grubu IAG'ın hisseleri yüzde 9 düşerken, Tui'de yüzde 10'luk kayıp oldu.

Asya'da, Hong Kong Borsası yüzde 3,6, Şangay Borsası da yüzde 1,9 düşüşle kapandı.

Petrol fiyatları da yüzde 4 düştü ve Brent ham petrolünün fiyati 34,34 dolar oldu.

Düşüşler, ABD Başkanı Trump'ın 26 Avrupa ülkesinden ABD'ye girişleri, cuma gününden itibaen 30 günlüğüne durdurmasının ardından geldi.

Trump, Oval Ofis'ten yaptığı açıklamada, kısıtlamaların İngiltere için geçerli olmadığını söyledi.

Koronavirüs salgını dünya borsalarında sert düşüşlere yol açmaya devam ediyor. ABD'den Asya'ya, Avustralya'dan Avrupa'ya kadar yatırımcılar pay piyasalarından kaçarak daha güvenli gördükleri ülke tahvilleri ve altın gibi emtialara yöneldi. Bu kaçıştan Borsa İstanbul'da payına düşeni aldı.

Bugün Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi sabah saatlerinde yüzde 4'e yakın kayıp yaşadı. Bu düşüşde BIST Bankacılık Endeksi'ndeki yüzde 4.5'lik düşüş etkili oldu. Ancak borsada genel olarak düşüş yaşanırken ilaç firmaları ve market zincirlerinin yıldızı parlıyor. 

EN HIZLI RTA YÜKSELDİ

Bu şirketlerdeki hızlı yükselişler ikinci gününe girdi. Saat 11.40 itibarıyla Eczacıbaşı İlaç hisseleri yüzde 18.30 yükseldi. Deva Holding hisseleri ise yüzde 15.79 yükseldi. RTA Laboratuvar yüzde 20 değer kazanırken, Selçuk Ecza Deposu'ndaki artış yüzde 16.53 oldu.

2 GÜNDE YÜZDE 41 YÜKSELDİ

Son yükselişlerle beraber Eczacıbaşı İlaç hisseleri yatırımcıaına yüzde 38 kazandırmış oldu. RTA'nın iki günlük yükselişi yüzde 41'i aşarken Selçuk Ecza Deposu söz konusu günlerde yüzde 40.2, Deva Holding yüzde 38.2, Lokman Hekim ise yüzde 31.4 değer kazandı. Koronavirüs salgını sebebiyle ilaç ve tıbbi malzeme satışlarının hızla yükselmesi bu hisselre olan talebi artırdı.

CARREFOURSA'YA HÜCUM EDİLDİ

Ancak satışı artan sadece ilaçlar değil. Özellikle dün büyük şehirlerde vatandaşlar marketlere akın etti. Bu sebeple market zincirlerinin gelirlerinin artacağı kanaatine varan yatırımcılar da aynı şekilde market zinciri hisselerine hücum etti. Dünkü hızlı yükselişlerinin ardından bu gün de TSİ 11.45 itibarıyla Carrefoursa hisseleri yüzde 12.94 yükseldi. BİM'deki yükseliş yüzde 4.24 olurken, Migros hisseleri yüzde 3.39, Şok hisseleri ise yüzde 1.39 değer kazandı. 

Dün gece Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın Türkiye'de ilk koronavirüs vakasının tespit edildiğini açıklamasıyla piyasalarda karışık bir seyir izleniyor. BIST 100 endeksi TSİ 12.05 itibarıyla yüzde 0.95 yükselmiş durumda. Salgının her sektöre beklenen etkisi farklı olduğu için yatırımcılar kimi şirketlerin hisselerine hücum ederken kimisinden de kaçmaya başladı. 

Hisselerinde sert yükselişler yaşanan şirketlerin başında ilaç üreticileri geliyor. Koronavirüs salgını sebebiyle ilaç ve tıbbi malzeme satışlarının artması bekleniyor. Bu ilaç şirketleri için daha fazla satış ve kâr anlamına geliyor. 

MEDICAL PARK DA YÜKSELDİ

Bu sebeple Türkiye'nin önemli ilaç şirketlerinden Deva Holding'in hisselerinde sabah saatlerinde yüzde 16'yı aşan bir yükseliş yaşandı. Benzer şekilde Eczacıbaşı hisselerinde de yüzde 19'la yakın bir yükseliş yaşandı. Lokman Hekim hisselerinde yükseliş yüzde 11'i aşarken, RTA Laboratuvarları hisseleri yüzde 15.6 değer kazandı. Selçuk Ecza Deposu hisseleri yüzde 15.6 yükseldi. Bunun yanında hastane zinciri Medical Park hisselerinde de yüzde 4.5 artış yaşandı. 

DÖRT BÜYÜKLERDE DÜŞÜŞ

İlaç şirketlerinde adeta bir koronavirüs abyramı yaşanırken spor hisselerinde düşüşler kaydedildi. Koronavirüs salgınının yayılması durumunda spor müsabakalarının uzun süre seyircisiz oynanması gündeme gelebilir. Bu spor kulüpleri için önemli bir bilet geliri kaybı yaşanması anlamına geliyor. 

Bu riskten kaçınmak isteyen yatırımcılar da spor hisselerinden çıkmayı tercih ediyor. Bu sebeple bu gün Fenerbahçe hisselerinde yüzde 4'ü aşan kayıp yaşandı. Galatasaray yüzde 4.6, Beşiktaş yüzde 7.6, Trabzonspor ise yüzde 6.7 değer kaybetti. Borsa'da artık sizde kazanmak istiyorsanız borsa analizlerini takipte kalın.

Alman hava yolu devi Lufthansa, koronavirüs önlemleri kapsamında iptal edilen ve azaltılan seferlerden dolayı filosundaki 150 uçağı yere indirdiğini açıkladı.

Eurowings, İsviçre Hava Yolları, Avusturya Hava Yolları, Air Dolomiti, Sunexpress gibi şirketleri de bünyesinde barındıran grubun 770 adet aktif uçağı bulunuyor. Lufthansa bu kararıyla kapasitesini beşte bir oranında azaltmış oldu.

Şirketten yapılan açıklamada yere indirilen 150 adet uçaktan 25 tanesinin uzak rota, kalan 125 tanesinin de kısa - orta mesafeli rota görevi yapmakta olduğunu açıkladı. 

Alman şirket, daha önce yaptığı açıklamada 24 Nisan tarihine kadar Çin uçuşlarını, 30 Nisan tarihine kadar da Tahran uçuşlarını askıya aldığını açıklamıştı. Bu kararla birlikte virüsün Avrupa'da etkili olmaya başladığı İtalya seferlerini yapan pek çok da uçmayacak. 

Lufthansa hisseleri karar sonrası düşüşünü sürdürürken sene başından bu yana kayıp yüzde 27'yi aştı. Lufthansa'dan yapılan açıklamada ise alınan kararın şirket gelirlerine olan etkisini tahmin etmek için çok erken olduğu belirtildi. Alman hava yolu devi, 19 Mart tarihinde 1. çeyrek sonuçlarını açıklayacak.

Virüsün ekonomik olarak en fazla etkilediği sektörlerin başında havacılık geliyor. IATA'nın şubat ayında yayımladığı rapora göre hava yolu şirketlerinin koronavirüs kaynaklı ekonomik kaybı küresel çapta 30 milyar doları bulabilir.

İNGİLİZ HAVA YOLU ŞİRKETİ İFLAS ETTİ

Koronavirüs kaynaklı ilk hava yolu şirketi iflası ise İngiltere'den geldi. Virgin, Stobart ve Cyrus Capital'den geçen yıl aldığı 110 milyon sterlinlik yatırımla Connect Airways bünyesine geçen ve öncesinde Avrupa'nın en büyük bağımsız bölgesel hava yolu şirketi olan Flybe iflas etti. 

Şirket, bir süredir bölgesel hava yolu şirketlerinden alınan yolcu vergisinin düşürülmesi ve devlet kredisi için Britanya hükümetiyle görüşüyordu ancak Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson'ın bölgesel ulaşım ağlarının geliştirilmesine ilişkin vaatlerine rağmen umduğunu bulamamıştı.

Şirketten yapılan açıklamada, seyahate olan talebin koronavirüs nedeniyle düştüğüne dikkat çekilirken, filodaki tüm uçakların yere indirildiği açıklandı.

Kreditörlerin korunması amacıyla bağımsız denetim şirketi EY'nin süreci yönetmesi için görevlendirildiğini belirten Flybe, 15 ülkedeki 56 havalimanında 210 rotaya uçuyordu. 

İflasla birlikte şirkette çalışan 2 bin kişinin de işi tehlikeye girdi. 

Küresel piyasalarda bir ay önce 3 Şubat’ta (tonu) benzinin 557, motorinin 508 dolardı. Virüsün yayılma hızı ve buna bağlı kaygılar sonrasında benzin ton başına 91 dolar düştü ve 466 dolara, motorin de 61 dolar geriledi ve 447 dolara indi. Bunun etkisiyle geçen hafta Türkiye'de benzin ve motorinde art arda iki indirim yapıldı. İkinci indirim sonrasında benzin ve motorinde ÖTV artırıldı (KDV ile birlikte 18’er kuruş). Peki, düşüş devam eder mi?

Sektör, ürün fiyatlarının bir miktar daha gerilemesini bekliyor. Bu durumda, pompa fiyatlarında yeni indirim gündeme gelecek.

Benzinde, 15 dolar ve üzeri bir düşüş sonrasında çarşambadan geçerli 10 kuruş, motorinde 25 dolar ve üzeri gerilemede perşembeden geçerli 18 kuruş indirim hesaplanıyor.

Dün ABD ve Avrupa hisse senetleri piyasalarında yaşanan düşüşler yaşanmış, Dow Jones endeksi önceki güne göre 1200 puan gerilemişti.

Bu bu sabah açılan Asya piyasalarını da sarstı ve Japonya, Avustralya, Kore, Çin ve Hindistan piyasalarında büyük düşüşler yaşandı.

Japonya'da Nikkei 225 endeksi bugün 3,7 puan düştü, bir hafta içindeki kaybı ise yüzde 9'u buldu.

Avustralya borsası günü yüzde 3,3'lük bir düşüşle kapattı, ve ASX200 endeksi bir hafta içinde yüzde on değer kaybetti. Bu 2008 mali krizinden bu yana Avustralya borsasında yaşanan en büyük kayıp oldu.

Küresel ekonomik krizin ardından merkez bankacılığında yaşanan paradigma değişimi, günümüzde doğal afet, salgın gibi öngörülemeyen her gelişme sonrasında etkisini yeniden hissettirirken, son olarak Çin'de ortaya çıkan koronavirüsün para politikalarına yansıdığı göze çarpıyor.

Dünya tarihinin en önemli ekonomik felaketlerinden biri olarak nitelendirilen 2008 küresel finans krizi sonrasında merkez bankalarının rolünün ne olması gerektiği konusunda tartışmalar yaşanmış, bu kapsamda birçok ekonomist kriz öncesi merkez bankacılığında geçerli olan paradigmanın yetersiz olduğu görüşünde birleşmişti.

Söz konusu eleştirilerin ardından merkez bankaları hedeflemelerinde fiyat istikrarı ile finansal istikrarın birlikte ele alındığı ve bunun para politikalarına aktarıldığı bir geçiş dönemine şahit olundu.

Bu dönemde globalleşme kavramının bir sonucu olarak herhangi bir ülkede yaşanan sorunların tüm dünyaya yayılması da, merkez bankalarının ekonomik açıdan ülkeleri darboğaza sokabilecek her türlü gelişmeye karşı tetikte olmasını, ayrıca para politikasında "manevra alanı" açarak ve alışılmadık yöntemlere başvurarak piyasaları desteklemesini beraberinde getirdi.

Parasal genişleme, negatif faiz gibi kavramların yaygın olarak kullanımını beraberinde getiren bu süreçte, öngörülemeyen gelişmelerin iktisadi faaliyette tahminlerin ötesinde bir yavaşlamaya yol açacağı endişeleri ve deflasyon riski etkili oldu.

Gelinen noktada, Çin'de ortaya çıkan ve dünyaya hızla yayılan yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) küresel ticarete etkisine dair endişeler, merkez bankalarının gündemine yerleşti.

ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) gibi önce gelen merkez bankalarının yanı sıra Türkiye, Endonezya, Rusya ve Tayland gibi ülkeler de salgını yakından takip ettiklerini ve gerektiğinde tüm araçlarla adım atmaya hazır olunduğu mesajını verdi.

Çin Merkez Bankası'ndan salgın endişelerine çifte önlem

Koronavirüsün, Çin'in dünya ticaretinde söz sahibi olması dolayısıyla küresel tedarik zincirini ne ölçüde etkileyeceği ve dünya büyümesine ne şekilde yön vereceği tartışılırken, Çinli yetkililerin teşviklerinin yanı sıra merkez bankalarının desteği de piyasalara pozitif yansıdı.

Goldman Sachs, UBS, Macquarie Group, Morgan Stanley, Oxford Economics gibi önde gelen tahmin kuruluşlarının yanı sıra Fitch, Moody's ve Standard & Poor's (S&P) gibi kredi derecelendirme kuruluşları Çin'in ilk çeyrek büyümesine dair beklentilerini aşağı yönlü revize ettiği bu süreçte, "koronavirüsün pandemiye dönüşmesi durumunda küresel ekonomide 1 trilyon dolardan fazla kayba yol açabileceği" dillendirildi.

Çin'in ilk çeyrekte büyümesinin ise yıllık bazda yüzde 4,5'lere gerileyebileceği dikkati çeken tahminler arasında yer alıyor. Bu noktada en iyimser tahminin ise yüzde 5,2 düzeyinde bulunduğu görülüyor.

Son olarak Uluslararası Para Fonu (IMF), Kovid-19 salgını nedeniyle orta vadede kürsel ekonomik büyümenin tarihi ortalamaların altında kalacağının öngörüldüğünü ve ekonomik görünüm üzerindeki aşağı yönlü risklerin hakim olmaya devam ettiğini bildirdi.

Piyasadaki panik havasını dağıtmak için Çin Merkez Bankası (PBoC) devreye girdi. Piyasaya önce 1,2 trilyon yuan likidite enjekte eden banka, 7 ve 14 günlük ters repo faiz oranlarında da indirime gitti. Banka daha sonra piyasaya 400 milyar yuanlık daha likidite sağladı. Son olarak PBoC, 1 yıl vadeli faizi 10 baz puan, 5 yıl vadeli faizi ise 5 baz puan indirerek sırasıyla yüzde 4,05 ve yüzde 4,75'e düşürdü.

Japonya Merkez Bankası tetikte

Koronavirüs salgınından en çok etkilenen ikinci ülke konumundaki Japonya Merkez Bankası (BoJ), henüz net bir adım atmazken, yakın takipte olduklarını ve gerekirse adım edecekleri mesajını verdi.

BoJ Başkanı Haruhiko Kuroda, yeni koronavirüsün Çin ve dünya ekonomisine etkisinin endişe kaynağı olduğunu belirterek, "Çin ekonomisinin global ekonomideki payı büyük. Bu nedenle virüsün etkileri büyük olabilir. Biz gerektirdiği takdirde tereddüt etmeksizin parasal gevşemeye gidebiliriz ama bunun için henüz çok erken." açıklamalarını yaptı.

Kuroda, daha sonra yaptığı açıklamada da, koronavirüs salgınının Japonya'nın ekonomisini ve fiyat trendlerini önemli ölçüde tehdit etmesi halinde merkez bankasının tereddüt etmeden ilave hafifletme adımlarını değerlendireceğini de bildirdi.

Japonya'nın yerel basınında çıkan haberlere göre, Kuroda, salgınının ekonomi ve turizm üzerindeki etkisini göz önünde bulundurarak gerekli bütün adımları esnek bir şekilde atmak için hazır ve tetikte olduklarını belirtti.

Fed'den "virüs belirsizliği" vurgusu

Koronavirüs salgını Fed'in 28-29 Ocak'taki faiz kararına ilişkin toplantısının tutanaklarına da yansıdı.

Tutanaklarda, koronavirüs tehdidinin, küresel büyüme görünümüne yönelik yeni bir risk olarak takip edildiği belirtilirken, "Küresel büyümede istikrara ilişkin bazı bulgular var ancak koronavirüs salgınının ortaya çıkmasıyla görünüme ilişkin belirsizlikler devam etmiştir. Koronavirüs tehdidi, insanların yanı sıra, küresel büyüme görünümüne yönelik de yetkililerin yakından takip edilmesi konusunda anlaştığı yeni bir risk olarak ortaya çıktı." ifadeleri kullanıldı.

Salgın, Fed'in 28-29 Ocak'taki faiz kararı sonrasında açıklamalarda bulunan Başkan Jerome Powell'ın konuşmalarına da yansımıştı.

Powell, ticaretteki bazı belirsizliklerin son zamanda azaldığını belirterek, 2018’in ortalarındaki azalışın ardından küresel büyümede bazı dengelenme işaretleri oluştu. Bununla birlikte, yeni koronavirüsünden kaynaklananlar dahil olmak üzere görünümdeki belirsizlikler devam ediyor." değerlendirmelerini yapmıştı.

Virüsün "son derece ciddi bir mesele" olduğuna işaret eden Powell, salgının özellikle Çin'in ekonomik büyümesi üzerinde bozulmaya neden olabileceği konusunda uyardı. Henüz salgının ne kadar yayılabileceği ve etkilerinin ne olabileceğinin belirsiz olduğunu belirten Powell, "Durumu tabii ki yakından gözlemliyoruz." dedi.

Analistler, 2020'de faiz konusunda "bekle-gör" temasını benimseyeceğine neredeyse kesin gözle bakılan Fed'in, koronavirüs salgınından sonra 0,25 baz puanlık bir faiz indirimine gitmesinin beklendiğine işaret ediyor.

ECB'de yeni endişe kaynağı "koronavirüs"

Koronavirüs kapsamında ECB'den de açıklamalar gelirken, ECB Başkanı Christine Lagarde, yeni tip koronavirüs salgının küresel ekonomik belirsizliğe katkıda bulunduğunu ifade etti.

Lagarde, ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşı tehdidi azalmış gibi görünse de koronavirüsün yeni bir belirsizlik katmanı eklediğine vurgu yaparken, ECB Başekonomisti Philip Lane de yeni tip koronavirüsün ekonomik etkisinin, bunun ne kadar hızlı yayılacağına bağlı olacağını belirtmişti.

Virüsün ekonomiler üzerinde kısa vadeli bir etki oluşturma eğiliminde olduğunu savunan Lane, koronavirüsün ekonomiler üzerindeki etkilerini dikkatlice izlediklerini, SARS ve önceki salgınları temel aldıklarını kaydetti.

Türkiye, Rusya, Endonezya ve Tayland'dan koronavirüs yorumu

TCMB'in son para politikası karar metninde de koronavirüs değerlendirmesine yer verilirken, metinde "Son dönemde ortaya çıkan salgın hastalığın sermaye akımları, dış ticaret ve emtia fiyatları kanalıyla oluşturabileceği etkiler yakından takip edilmektedir." ifadesi kullanıldı.

Enflasyon Raporu sunumu esnasında TCMB Başkanı Murat Uysal da yeni tip koronavirüs salgınının piyasalar üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunmuş, "Dünyanın en önemli ekonomilerinden Çin üzerinde bu durum yayılmaya ve büyümeye devam ederse, tabii ki büyüme rakamları üzerinde ciddi etkisi beklenir. Ticaret ve emtia fiyatları üzerinde etkileri olabilir. İlk olarak piyasalarda riskten kaçış ve risk algılamasının artması yönünde etki yarattı bununla birlikte de petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskıya neden oldu. Bu durumun nereye evrileceğiyle ilgili ciddi belirsizlikler var. Olayın başlangıcından bu yana geçmişte yaşanan benzer durumlarda küresel ekonomi nasıl etkilenmiş takip ettik. Gerektiğinde elimizdeki tüm araçlarla adım atma imkanımız var." ifadelerini kullanmıştı.

Öte yandan Endonezya Merkez Bankası'ndan global ekonomi görünümü koronavirüs salgını nedeniyle bozulduğu yorumu gelirken, Rusya Merkez Bankası salgının büyüme beklentilerine yönelik riskler oluşturması nedeniyle yavaşlayan global ekonomi üzerinde belirsizlik olduğunu bildirdi.

Son olarak Tayland Merkez Bankası da ertelenen bütçe ve kuraklığın yanı sıra koronavirüsün büyümeyi etkilediğini bildirdi.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, yılın ikinci toplantısında yine indirime gitti.

Politika faizini yüzde 11,25'ten yüzde 10,75'e çekti.

Böylece Merkez Bankası, son altı toplantıda faizi 13,25 puan indirmiş oldu.
Açıklamada, ekonomideki toparlanma eğiliminin sürdüğü ifade edildi.

Enflasyon görünümündeki iyileşmeye vurgu yapıldı. Enflasyonun yıl sonu tahminleriyle büyük ölçüde uyumlu olacağı belirtildi.

Koronavirüsün etkilerine de dikkat çekildi. "Salgın hastalığın sermaye akımlarına etkisi izleniyor" denildi

Bundan sonraki süreçte para politikasındaki temkinli duruşun sürdürüleceği de vurgulandı.

TRT Haber’in Emniyet Genel Müdürlüğünden edindiği bilgiye göre, KOM Daire Başkanlığı tarafından parada sahtecilik konusunda 822 olaya müdahale edildi. Bu kapsamda bin 381 şüpheli hakkında işlem yapılırken, piyasaya sürülmek istenen yüklü miktarda sahte para da ele geçirildi.

Geçen yıl sadece KOM Daire Başkanlığı bünyesinde düzenlenen operasyonlar kapsamında 274 milyon 213 bin 190 dolar ele geçirildi. 2018 yılında KOM Daire tarafından ele geçirilen sahte dolar miktarının 1 milyon 18 bin 900 olduğu bilgisi, 2019 yılında yapılan operasyonlar ve alınan sonucun ne denli önemli olduğunu gözler önüne seriyor.

Genel olarak 1970 yılından bu yana ne zaman salgın hastalık ortaya çıksa küresel piyasaların bu durumdan ilk başta olumsuz etkilendiği görülüyor.

Buna sebep olarak da virüsün yayılması dolayısıyla ekonomik büyümenin kısıtlanacağı endişesi gösteriliyor.

Tarihsel olarak virüslerin ortaya çıkmasından sonraki üç ay içinde piyasaların olumsuz tepki verdiği, altı ay içinde ise toparlandığı ve bu olumsuz havanın üstesinden geldiği gözlemleniyor.

Buna göre, mayısta bütçe gelirleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,2 artarak 71,6 milyar lira, bütçe giderleri yüzde 24,2 artarak 83,6 milyar lira oldu.

Ocak-mayıs döneminde bütçe gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 yükselerek 347,5 milyar lira, bütçe giderleri ise yüzde 28,4 artışla 414 milyar lira olarak kayıtlara geçti.

Böylece merkezi yönetim bütçesi, mayısta 12,1 milyar lira, ocak-mayıs döneminde ise 66,5 milyar lira açık verdi.

JAPONYA İLE STA GÖRÜŞMELERİ HIZ KAZANDI

Pekcan, Japonya Ekonomi Ticaret ve Sanayi Bakanı Hiroshige Seko ile de  oldukça verimli bir görüşme gerçekleştirdiklerini söyledi.

İki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 4,6 milyar dolar  olduğunu belirten Pekcan, son zamanlarda ilişkilerde görülen artış eğilimine  rağmen ikili ticarette bir dengesizliğin söz konusu olduğuna işaret etti.

Pekcan, hedef pazarlardan Japonya ile ticareti dengeli bir şekilde  artırmak istediklerini vurgulayarak, Japonya ile özellikle Serbest Ticaret  Anlaşması üzerinde çalıştıklarını ve son zamanlarda bu adımların daha da  yoğunlaştığını bildirdi.

Japon Bakan ile Davos Zirvesinde bir araya geldiklerini, Paris'te  gerçekleştirilen OECD toplantılarında da görüştüklerini ifade eden Pekcan, ayrıca  teknik delegasyonun 21-24 Mayıs'ta Japon heyetiyle bir çalışma gerçekleştirdiğini  söyledi.

Heyetlerin 17 Haziran'da yeniden toplanacaklarına işaret eden Pekcan,  "STA görüşmelerinde her ülkenin hassas olduğu noktalar bulunuyor. Siz kendi  ülkeniz için en iyisini istiyorsunuz, karşı taraf da kendi ülkesi için en iyisi  istiyor. Dolayısıyla ortak bir noktada adım adım ilerliyoruz ama çok sıkı takip  ediyoruz. Serbest Ticaret Anlaşması, Türk ve Japon firmalarının Türkiye’de ve  Japonya’da daha fazla yatırım yapmalarını ve her iki ülkenin ürünlerinin daha  rahat pazar bulmasını sağlayacak. STA imzalanması halinde Türkiye global ölçekte  üretim yapan Japon firmalarının değer zincirlerinde yer almış olacak."  değerlendirmesinde bulundu.

"BREXİT SONRASI YOL HARİTASI İÇİN İNGİLTERE TİCARET BAKANI İLE GÖRÜŞECEĞİZ"

Diğer taraftan İngiltere Ticaret Bakanı Liam Fox ile görüştüklerini  anlatan Pekcan, "Bakan Fox, Ankara'ya gelecek. İkili ticaret ve yatırım  ilişkilerimizi Brexit dahil güncel gelişmeler ışığında değerlendireceğiz."  ifadelerini kullandı.

Bakan Pekcan, İngiltere’nin Türkiye’nin ticaret fazlası verdiği, en  fazla ihracat yaptığı ikinci ülke olduğuna dikkati çekerek, "İngiltere bizim için  önemli bir ülke. Anlaşmasız ayrılık olursa AB ile olan Gümrük Birliği  anlaşmasından dolayı bazı sıkıntılar olabilir. Dolayısıyla kural bazlı  çalışmamıza devam ederek, ticaretimizin çok fazla engellenmemesi için neler  yapabiliriz bu doğrultuda kendileri ile görüşeceğiz." diye konuştu.

"RUSYA'YA SEBZE VE MEYVE İHRACATINDAKİ HASSASİYETLERİMİZİ DİLE GETİRDİK"

Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Oreşkin ile görüşmesine de  değinen Pekcan, iki ülke arasındaki ticareti daha dengeli hale getirmek için  görüş alışverişinde bulunduklarını söyledi.

Pekcan, Rusya’ya ihracatta özellikle meyve ve sebzedeki geri dönüşler  noktasındaki hassasiyetleri dile getirdiklerine dikkati çekerek, şunları  kaydetti:

"Vize serbestisi konusunu da tekrar gündeme aldık. Rusya ile 25 -26  Temmuz'da Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) toplantımız var, Rusya'nın Enerji Bakanı  Alexander Novak ile ben de KEK eş başkanıyım. Rusya'ya 3 Nisan'da bir ön çalışma  için gitmiştim. 8 Nisan’da da Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile  Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in başkanlıklarında düzenlenen 8. Üst Düzey  İşbirliği Konseyi Toplantısına katılmış, iki ülkenin iş adamları ile bir araya  gelmiştik. Orada Bakan Novak ile beraber her sektörde çalışma gruplarının  aktifleştirilmesini kararlaştırmıştık. Ticaret, yatırımlar ve bölgesel iş  birliği, gemi ve yat sektör iş birliği, otomotiv ve makine gibi çalışma grupları  bulunuyor. Bunların  da ortak çalışmalarını 25 Temmuz'a kadar tamamlamalarını  bekliyoruz. Diğer taraftan karayolları nakliyelerinde kotalarda sıkıntı  yaşıyoruz. Gelencik Limanı 2 yıl süreyle bakıma alınıyor. İhracatçılarımız  açısından alternatif ro-ro hattı oluşturmanın, Novorossisk Limanının tam  kapasiteyle çalıştırmanın ya da karayolu taşımacılığı kotalarını artırmanın bu  sorunun üstesinden gelmesine yardımcı olacağına inandığımızı kendilerine  ilettik."

Cari işlemler hesabı nisanda 1 milyar 334 milyon dolar açık verirken, 12 aylık cari açık 8 milyar 634 milyon dolar oldu. 

Türkiyeni'nin en iyi nakliyat firması olarak sizlere hizmet vermekten gurur duyarız. sizlerde evden eve nakliyat  hizmetlerinizde bizleri tercih ederek alacağınız hizmeti kolaylaştırabilirsiniz. en iyi en kaliteli hizmeti sizlere sunan firmamız bu sayede türkiyenin en iyi nakliyat firması sizlerde profesyonel bir nakliyat hizmeti almak isterseniz bizimle iletişime geçerek profesyonel bir hizmet alarak nakliyat hizmetinizi kolaylaştırabilirsiniz. nakliyat firması denince akla gelen en iyi firma olan firmamızı bu ünvana taşıyan değerler sizlere verdiğimiz kusursuz hizmettir. sadece sizlere  nakliyat hizmeti vermekle kalmayıp sizlere şehirlerarası nakliyat eşya depolama parça eşya taşıma gibi birçok hizmet vermekte. evden eve nakliyat sektöründe en iyi firma olarak sizlere vereceğimiz kusursuz hizmet sayesinde sizlerde sorunsuz bir nakliyat hizmeti almak isterseniz bizimle iletişime geçerek profesyonel nakliyat hizmeti alabilirsiniz

Buna göre, 10.3.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan "Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik"te şu değişiklikler yapıldı:

"Ödenmesi gereken asgari tutarın dönem borcunun yüzde 30'undan ve yeni tahsis edilen kredi kartlarında kullanım başlangıcı tarihinden itibaren 1 yıllık sürenin dolmasına kadar dönem borcunun yüzde 40'ından aşağı olamayacağı..."

"Ödenmesi gereken asgarî tutarın dönem borcunun yüzde 30'undan ve yeni tahsis edilen kredi kartlarında kullanım başlangıcı tarihinden itibaren 1 yıllık sürenin dolmasına kadar dönem borcunun yüzde 40'ından aşağı olamayacağına ve bankanın bu miktardan az olmamak üzere asgari ödeme tutarını belirleyebileceğine..."

Kart limitine göre değişiyordu

Bu oranlar daha önce, 15 bin liraya kadar limitli kredi kartları için yüzde 30'u, 15 bin-20 bin liraya kadar limitli olan kredi kartları için yüzde 35'i, 20 bin lira ve üzeri limitli kredi kartları için yüzde 40'ı olarak uygulanıyordu.

Bu kapsamda, yeni tahsis edilen kredi kartlarında ödenmesi gereken asgari dönem borcunun, kullanım başlangıcı tarihinden itibaren 1 yıllık sürenin dolmasına kadar dönem borcunun yüzde 40'ından aşağı olmayacağına dair hükümde ise değişiklik yapılmadı.

Dün 93.614,40 puana kadar çıkan Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faizlerde değişikliğe gitmemesine rağmen Avrupa pay piyasalarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 0,24 değer kaybederek 92.605,84 puandan tamamladı.

Analistler, bugün yurt içinde sakin bir veri takviminin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi ile ABD'de ithalat fiyat endeksi ve haftalık işsizlik başvuruları verilerinin takip edileceğini söyledi.

Kredi kartına taksit sınırlamalarının gevşetilmesinin pay piyasalarını sektör ve hisse bazında destekleyebileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 90.600 seviyelerinin destek, 95.000'in direnç konumunda olduğunu söyledi. Borsa'da artık kazanmak isterseniz borsa analizlerini takip etmeyi unutmayın.

Komitenin önem verilmesi gereken endüstriler listesini 7 Mayıs tarihinde bitirmesi bekleniyor. Ancak Bitcoin madenciliği Çin'de gerçekten yasaklanırsa bütün piyasa altüst olabilir. Bitcoin işi ucuz elektrik imkanı, donanım gücüne doğrudan ulaşım vb. nedenlerle Çin'de epey popüler. Hatta 2018 yılında dünya Bitcoin piyasasının yüzde 74'ünün Çin merkezli olduğunu söyleyebiliriz. Böylesine bir yasaklama sektörü sarsacaktır şüphesiz.

Öte yandan komitenin kararının bir yasaklamayı beraberinde getirmek zorunda olmadığını söyleyenler de var. Komitenin oluşturacağı liste yalnızca teşvik edilecek ve edilmeyecek endüstri alanlarını kapsıyor da olabilir.

Gerek emeklilik imkanı gerekse esnaflık hakkı ile üretime katılmaları sağlandı. Ev hanımları için yürürlükteki bu haklardan ikisini bu gün sizinle paylaşmak istiyorum.

1-ÇALIŞMADAN PRİM KAZANIN: Emeklilik için yasalarımız yıl, yaş ve prim olmak üzere üç şart koyuyorlar. Yıl için belli bir süre sigortalı olarak geçirmek lazım. Yaş ise işe giriş tarihine göre belirleniyor. Çalışanların primleri ödenirken çalışmayanlar için de isteğe bağlı sigorta bulunuyor. Bu sistem sayesinde başta ev hanımları olmak üzere çalışma imkanı olmayan, ya da çalışmaya ara vermiş primi eksik olan vatandaşlar emeklilik hakkına kavuşuyor.

Bunun için çalışmıyor olmak veya emekli olmamak ayrıca da 18 yaşında olmak yetiyor. İsteğe bağlı sigortalılar kendi primlerini kendileri ödeyerek günlerini tamamlayıp emekli olabiliyorlar. İsteğe bağlı sigortayı başlatmak da çok kolay.En yakın SGK müdürlüğüne giderek bir dilekçe vermeniz yeterli. Ardından sizin sigortanız başlamış oluyor.

EKSİK GÜNLERİ TAMAMLAYIN

Her ay priminizi yatırarak emeklilik gününüzü tamamlayabilirsiniz. Ayrıca daha önce çalışmalarınız varsa ve priminiz eksik ise bu sayede yine prim gününüzü tamamlayabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalılar 1 Ekim 2008 sonrası 4B'li yani Bağ-Kur'lu olarak değerlendiriliyor.

Yani emekliliğiniz hesaplanırken Bağ-Kur şartları geçerli oluyor. Ödenecek primler geçerli asgari ücrete göre belirleniyor. Bu yıl için en düşük prim miktarı aylık 818,68 TL olacak. İsteğe bağlı sigortalı olanlar sadece emeklilik haklarından değil diğer çalışanlar gibi sağlık hizmetlerinden de yararlanıyor.

2-GELİR VERGİSİ YOK: Evde küçük işler yaparak para kazanan ev kadınları hem sigortalı sayılıyor, hem de vergi vermeden esnaf oluyor. Üstelik primlerini 26 gün ödeyip 30 gün üzerinden sigorta ile emeklilik hakkına da kavuşuyor.

Vergi kanununda düzenlenen "Esnaf Muaflığı' ev kadınları için de büyük bir avantaj getiriyor. Milyonlarca kadın evde giyecek, yiyecek, süs eşyası üreterek satıyor.

Esnaf muaflığı için, motorlu taşıt kullanmamak şartı ile, bir işyeri açmaksızın perakende ticaret ile iştigal edenler, gezici olarak bir mesleği icra edenler, evlerde işçi almamak şartıyla üretim yapıp satanlar vergiden muaf esnaf sayılıyor. Ayrıca son çıkan düzenleme ile de bir yıllık brüt asgari ücret tutarını (2019 yılı için 30.700,80 TL) geçmemek kaydıyla internetten de satış yapanlar vergiden muaf olacak.

BELGE ALMAK ÜCRETSİZ

Bu tür işleri yapanlar vergi dairelerine başvurduklarında 'Esnaf Muafiyet Belgesi' alabiliyor. Belgeyi alanlar 3 yılda bir bunu yenilemek zorundalar.

Bu belge karşılığında bir bedel de ödenmiyor. Bu şekilde belge alan ev kadınları isterlerse sigortalı da oluyor. Bu yıl için 26 günlük prim ödeyerek 30 gün kazanılabiliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen Gerede Suyu Projesi tamamlandı. Başkent Ankara'nın 2045 yılına kadar su problemini çözecek olan Gerede Suyu Projesi'nde Çamlıdere Barajı'na kısmi olarak su aktarılmasına başlandı. 31 bin 592 metrelik uzunluğu ve 4,5 metrelik çapıyla Türkiye'nin en uzun tünellerine sahip olan projeyle başkente yılda yaklaşık 226 milyon metreküp içme suyu aktarılacak. Proje sayesinde başkentin su probleminin de önüne geçilmiş olacak.

BARAJA SU AKTARILIYOR

Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı ASKİ Genel Müdürlüğü yetkililerinden alınan bilgilere göre Gerede Suyu'nun Çamlıdere Barajı'na aktarımının başladığı öğrenildi. Ankara'daki yoğun kar yağışlarının ardından barajlardaki doluluk oranının sevindirici olduğunu ifade eden yetkililer Gerede Suyu'nun ise 21 Mart tarihinden sonra şebekelere verileceğini ifade etti. Türkiye'nin en önemli su projelerinin başında gelen Gerede Suyu Projesi'nin vanasını ise bugün Cumhur İttifakı'nın Ankara Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mehmet Özhaseki açacak.

Özhaseki'nin vanayı açmasıyla birlikte başkentliler memba suyuna kavuşacak.

SUYA İNDİRİM YAPILDI

Başkentlilere Kesikköprü Barajı'ndan getirilen ve ASKİ'ye yıllık yaklaşık 200 milyon TL enerji maliyeti getiren su Gerede Projesi'yle birlikte devre dışı kalacak. Kesikköprü Barajı'ndan su alınmayacak olması nedeniyle maliyetten kurtulan Ankara Büyükşehir Belediyesi, meclis kararı alarak başkentte su fiyatlarında yüzde 30 indirime gitmişti.

"Türkiye üretici ülkeler arasında ilk 3'e giriyor. Çin, Yunanistan ve Türkiye. Kıymetli kürkte rakiplerimiz olan Çin ve Yunanistan'da özel tüketim vergisi alınmıyordu. Bu nedenle hükümet nezdinde çeşitli girişimler yaptık. Bu girişimlerimizin sonucunda kıymetli kürkte ihracata yönelik olarak Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) sıfırlandı. Daha önceki sistemde ÖTV'yi geri ödeyip alma şansları vardı ama bu ürünün özelliği gereği devlet teşviklerinden faydalanması söz konusu olmuyordu. Onun için kayıt dışına çıkıyordu. Bu nedenle çeşitli girişimler yaptık. Hazine ve Maliye Bakanımız Berat Albayrak ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'a konuyu ilettik. ÖTV sıfırlandı.